Nieuwpoortsesteenweg, Oud Kerkhof

Het oud kerkof  -  oktober 2010

Recent verschenen verscheidene berichten over vergevorderde verwaarlozing op de begraafplaats Paster Pype, tot en met openliggende graven. Gemeenteraadslid Wouter De Vriendt van Groen! interpelleerde hierover op de gemeenteraad van 22 oktober. Verantwoordelijk schepen Vanessa Vens antwoordde te willen starten met de grondige sanering vanaf volgend jaar. In de krant verklaarde de schepen dat er momenteel onderzocht wordt welke graven een monumentale waarde hebben. Bedoeling is dan eventueel op zoek te gaan naar financierders die deze dan kunnen onderhouden. Er zijn al voorbeelden in Gent en Assebroek waar dat systeem wordt toegepast. Graven zonder waarde en waarvan de concessie verlopen is zouden vanaf volgend jaar weggenomen worden. Niettemin vraagt Wouter De Vriendt zich af waarom de Stad nog steeds geen lijst heeft van de graven die als monument beschermd kunnen worden? Elke stad moet dit doen, volgens een Vlaams decreet van 2004, en Oostende loopt hierin achter. Een bescherming kan zowel omwille van de historische als architecturale waarde zijn. In Brugge bestaat een grafbeschermingscomité die deze materia aanpakt. In Oostende is de expertise zeker ook aanwezig.

Oud Kerkof in reconversie  -  december 2008

Voor het Oud Kerkhof van Oostende staan grote veranderingen op til. We hadden inderdaad vernomen dat het Oud Kerkhof terug een actief kerkhof moest worden, en daarbij de nodige verwaarloosde en minder belangrijke graven plaats zouden moeten ruimen. De graven in behandeling werden gemarkeerd met stickers, waarna de belanghebbenden contact moesten opnemen met de bevoegde diensten.  Een terugname van concessie impliceert niet onmiddelijk de afbraak en verwijdering, niettemin... 

Maar de grote hoeveelheid aan stickertjes, en de uiteindelijke selectie van de graven (ook op de belangrijkste wandelpaden) leken ons toch een zeer serieuze ingreep op onze eigenste Oostendse 'Père Lachaise' of 'Campo Santo'. Op het eerste zicht zullen ganse percelen verdwijnen, waaronder ook een heel belangrijk deel van de graven uit eind 19e eeuw. Met welke criteria de selectie gemaakt werd is niet duidelijk, want enige structuur (buiten de plaats) was ons op het eerste zicht vreemd. Werd er rekening gehouden met de erfgoedwaarde van de graven (we zagen toch graven met mooi beeldwerk 'bestickerd'), of de historische waarde (veel belangrijke Oostendenaren uit onze recente geschiedenis en de Belle Epoque liggen er begraven)? Werd dit funerair erfgoed wel voldoende bestudeerd vanuit de diverse disciplines zoals architectuur, sociologie, heraldiek, iconografie of stijlgeschiedenis ?

Andere steden nemen verschillende beschermingsinitiatieven en begeleidende maatregelen om het behoud van waardevol funerair patrimonium te verzekeren. We herinneren ons een decreet uit 2004, dat uitspraak doet over de begraafplaatsen en de lijkbezorging, en die de steden en gemeenten verplicht om een lijst samen te stellen van graven die van lokaal historisch belang zijn. Deze graven dienen dan door hen de komende 50 jaar moeten onderhouden te worden. Onderzoekt Oostende op dit moment de mogelijkheden om een dergelijk inventarisatieproject op te starten, eventueel in samenwerking met lokale historici of anderen?

Wij zijn van de overtuiging dat de ganse site van het Oud Kerkhof van zo'n groot belang is, dat toch niet zomaar zoveel historische graven mochten verdwijnen. Hierbij de hetze indachtig van enkele jaren terug, waarbij een schepen een deel graven liet verwijderen, en achteraf zelfs een graf heeft moeten terugplaatsen. We hopen dat bij de "restauratie" van het Kerkhof zeker voldoende aandacht zal zijn voor bovenstaande puntjes. Verschillende ideeën zijn mogelijk. Kunnen oude grafmonumenten niet herbruikt en in hernieuwde concessie gegeven worden? Andere steden spelen ook met dit idee. Wat zal uiteindelijk er gebeuren met de grafmonumenten bij de afbraak : de steencontainer of bewaring ? Op een persoonlijk gesprek met bevoegd schepen Vanessa Vens werd verklaard dat er aandacht besteed zal worden aan de aangehaalde punten.