Filip van Maestrichtplein

Heraanleg

Koning Boudewijn stichting steunt Filip van Maestrichtplein project – 18 februari 2008

Op 24 november 2007 hield Dement Oostende een actie op het Filip van Maestrichtplein om de verkrotting van de erfgoedpanden rond dit plein aan te klagen. Van de Koning Boudewijnstichting ontving Dement Oostende 4.000 € subsidie voor de inrichting van dit plein als een echt buurtplein. Dement Oostende heeft deze subsidie aangeboden aan de stad Oostende. Op 18 februari 2008 had Dement een positief gesprek gehad met onze burgemeester Jean Vandecasteele betreffende de subsidie. De stad heeft met het actieplan van het structuurplan Wijk Oud-Hospitaal van 2001, steeds de bedoeling gehad deze wijk op te waarderen. De aanpak van het Filip van Maestrichtplein werd vertraagd door de onzekerheid wat er met de erfgoedpanden gebeuren zou. Nu er meer duidelijkheid bestaat worden de plannen verder ontwikkeld, met de hoop op een spoedige uitvoering.

Het plein wordt doorgetrokken tot tegen de kerk, met behoud van de oude bomen, met de bedoeling er een echt groen buurtplein voor jong en oud van te maken. De subsidie wordt aangewend, en in de komende maanden wordt verder overleg gepleegd over de inrichting van het plein. Verder meldde burgemeester Jean Vandecasteele het plan het openbaar domein (d.w.z. de straten, verlichting, straatmeubilair, …) van de Belle Epoque wijken rond het Petit Paris verder aan te pakken, met respect voor de typische 19e eeuwse sfeer. Nu hopen dat het erfgoed in deze wijken ook zo’n ambitieus plan zullen krijgen.






















Opwaardering van het openbaar domein kan een hefboom tot stadsrenovatie zijn. De opwaardering van het plein kan gegadigde kopers aantrekken voor deze panden. Dement Oostende hoopt dat de stad Oostende en de ‘Oostendse Haard’ de voorwaarden zullen willen creëren om jonge gezinnen tot aankoop en renovatie van deze panden aan te moedigen. Een eerste voorwaarde is een democratische vraagprijs (en dus geen minimum instelprijs van 500.000,- € zoals destijds voor het Hotel du Louvre), gelet op de ingrijpende renovatie die door de jarenlange verkrotting nodig is. Een tweede voorwaarde is een dringende herinrichting van het Filip van Maestrichtplein in een echt en verkeersluw buurtplein met groen, zitbanken en verkeerspaaltjes. De inrichting in een aantrekkelijk en verkeersluw buurtplein creëert een hefboom voor de opwaardering van de wijken versterkt het sociale weefsel onder de buurtbewoners.

De klok tikt voor de panden op het plein – 31 mei 2008

Dement Oostende heeft een aantal vergaderingen gehad met onze burgemeester Jean Vandecasteele over de herinrichting van het Filip van Maestrichtplein, die als hefboom tot opwaardering van de wijk kan dienen. Zoals reeds in het wijkstructuurplan van november 2001 werd voorgesteld, zou het stukje van de Amsterdamstraat achter de St. Jozefskerk tussen de Gent- en Antwerpenstraat verkeersvrij gemaakt worden waardoor er één groot plein ontstaat waar plaats is voor een aantal banken en speeltuigen. Naast de verkrotting van de panden die eigendom zijn van de sociale huisvestingsmaatschappij “De Oostendse Haard”, zijn er toch reeds eigenaars hun panden ondertussen al aan het opknappen. 

Buurtvergadering – 12 november 2008

Een 30-tal buurtbewoners gaven gevolg aan de oproep van de vzw Dement Oostende om het plan voor de heraanleg van het Filip van Maestrichtplein voorafgaandelijk aan de wijkraad Centrum van 25 september 2008 te bespreken. Na een korte voorstelling over Dement Oostende en de problematiek rond het Filip van Maestrichtplein door leden van de vzw, lichtte Eli Devriendt het plan voor de heraanleg toe, waarna de opmerkingen en suggesties van de buurtbewoners verzameld werden. Er bestond grote consensus rond de volgende punten :

Autoverkeer

Het plan voorziet dubbele richting in de ‘courbe’ van het plein. Het afsluiten van het stuk A’damstraat achter de kerk moet klaarblijkelijk gecompenseerd worden door de dubbele rijrichting in de ‘courbe’. De buurtbewoners pleiten ervoor dat de enkele rijrichting, zoals zij thans bestaat, behouden blijft. De ‘courbe’ zelf evenals de aansluiting met de E. Cavellstraat zijn te smal om vier verschillende verkeersstromen (vanuit E. Cavellstraat zou je de courbe (1) links en (2) rechts kunnen opdraaien; (2) komende vanuit de A’penstraat, kan je de courbe rond rijden of de E. Cavellstraat inrijden; (3) komende vanuit de A’damstraat (kant stadhuis) kan je rond de courbe rijden richting A’penstraat of de E. Cavellstraat inslaan). Dit leidt tot drukke en gevaarlijke verkeerssituaties langsheen het plein dat juist tot rustpunt voor de wijk en speelplein voor kinderen moeten dienen (er is geen afscheiding tussen het plein zelf en de straat gepland, cfr. infra). De buurtbewoners begrijpen dat het verkeer dat de stad in en uit wil, dit langs de E. Cavellstraat en Gent-, respectievelijk Antwerpenstraat moeten kunnen blijven doen; zoniet dreigt enerzijds de as Caïrostraat-Koninginnelaan-Petit Paris en anderzijds de as Spoorweglaan overbelast te worden. De wijk heeft echter ook te lijden onder sluipverkeer parallel met de A. Pieterslaan. De afsluiting van het stuk A’damstraat achter de kerk en het behouden van de enkele rijrichting rond de ‘courbe’ moet dit sluipverkeer ontmoedigen. De buurtbewoners pleiten tenslotte voor technische ingrepen die het verkeer vertragen, zoals versmalling van de kruispunten, verhoogde boorden, bochten, paaltjes op de straathoeken.

Autovrije ruimte achter de kerk

De buurtbewoners vragen dat de heraanleg zo zou gebeuren dat autoverkeer op deze autovrije ruimte (met uitzondering van ceremoniewagens voor de uitgang van de kleine kapel en dienstwagens van de elektriciteitsmaatschappij) onmogelijk wordt gemaakt. Het voorbeeld werd gegeven van het plein vóór de kerk waar auto’s gewoon rechtdoor reden over het plein en fietspad tot in de A. Pieterslaan totdat er bloembakken werden geplaatst om dit tegen te gaan. Indien er geen soortgelijke ingrepen worden gedaan (verhoogde boordsteen, paaltjes, bloembakken, …) kunnen auto’s, moto’s en bromfietsen ongehinderd over deze autovrije ruimte rijden, waardoor er een onveilige situatie ontstaat en het vernieuwde plein niet tot rustpunt en speelplein voor kinderen zan dienen.

Elektriciteit

De buurtbewoners vragen dat er mogelijkheid zou voorzien worden voor aansluiting op het elektriciteitsnetwerk met het oog op het inrichten van festiviteiten (buurtfeest) of het aansluiten van sfeerverlichting (bijv. in de kerstperiode).

Groenzone

De buurtbewoners verwelkomen het behoud van de 3 platanen en de uitbreiding van de groenzone door de aanleg van taluds die het niveauverschil moeten opvangen. Het is wel niet duidelijk hoe de talud in de ‘courbe’ zal overgaan in de straat. Er werden vragen gesteld of deze groenzone omwille van de veiligheid (spelende kinderen, loslopende honden, voetgangers) niet enigszins diende afgezoomd te worden d.m.v. bijvoorbeeld een lage haag of hekken, een duidelijke hellingsgraad van de talud, …

Behoud van de authenticiteit

De buurtbewoners vragen dat men bij de materiaalkeuze rekening houdt met het historisch karakter van het plein (mogelijkheid tot behoud van de straatlantaarns? Gebogen boordsteen zoals deze die thans de groenzone omzoomt?).

Uitvoering

De buurtbewoners vragen dat er nu echt werk gemaakt wordt van een spoedige heraanleg van het plein, temeer daar dit al talloze keren in het vooruitzicht werd gesteld (cfr. besprekingen in het kader van het wijkstructuurplan van november 2001).

Een buurtplein, uitgerust met wat zitbanken en speeltuig, moet de nodige rust brengen in de wijk die al lang lijdt onder de verkrotting van panden (o.a. die van de Oostendse Haard en Gelukkige Haard) en de daarmee gepaard gaande problemen (sluikstorten, hondenpoep, grafitti, krakers, veiligheid, verloedering). De buurtbewoners hopen dat de heraanleg de aanzet zal geven voor een heropwaardering van de buurt.

Een korte terugblik.

De huisvestingsmaatschappij ‘Oostendse Haard’ had in januari 2003, met Vlaamse subsidies de panden op het Filip van Maestrichtplein nrs. 6, 6A en 7, en in de Amsterdamstraat nrs. 64, 66 en 68 opgekocht. De bedoeling was om op deze plaats, na afbraak, sociale appartementen te realiseren.

Reeds bij de opmaak van het B.P.A. ‘Oud Hospitaal’ begin 2003 hebben buurtbewoners bezwaar geuit omdat deze panden niet als historisch waardevol pand met beschermende stedenbouwkundige voorschriften waren aangeduid. Het protest van de buurtbewoners is door de aanslepende verkrotting van de panden rond het Filip van Maestrichtplein en in de Antwerpenstraat sindsdien alleen maar toegenomen. De toezichthoudende overheid stelde toen ook dat het sociaal huisvestingsproject te duur was. In deze sector worden maximum prijzen gehanteerd per type appartement.

In augustus 2005 worden de gebouwen gelegen Filip van Maestrichtplein nr. 6 (pand “Vandenbroecke”) en nr. 7 erkend als bouwkundig erfgoed.

In oktober 2006, na alweer buurtprotest tegen een mogelijke afbraak, laat Johan Vande Lanotte aan Dement weten dat er een Commissie zal worden opgericht die zal oordelen het volledige Oostends erfgoed, en dat alle gebouwen in eigendom van de stad en haar sociale huisvestingsmaatschappijen onaangeroerd zullen blijven tot de commissie een advies uitbrengt. Deze commissie onder leiding van Vlaams bouwmeester Smets, ook wel Commissie A.be genoemd, heeft blijkbaar recent geoordeeld dat de panden van erfgoedkundige waarde zijn.