Filip van Maestrichtplein 6-7

Vandenbroecke pand en aanpalend

Verkrotting – 6 maart 2006

Tijdens onze ronddeling van affiches in het voorjaar van 2006 werden we door verscheidene bewoners van rond de Sint Jozefkerk aangesproken op het feit dat diverse huizen rond de kerk opgekocht werden, via het voorkooprecht, door één der sociale huisvestingsmaatschappijen. Dit met de bedoeling er sociale woningen van te maken. Echter staan al die prachtige belle-epoque huizen sindsdien gewoonweg te verkrotten. Het betreft een drietal huizen in de Antwerpenstraat en een drietal huizen aan het Filip van Maestrichtplein. Het Filip van Maestricht plein is een prachtig en zeker onbezoedeld plein, vlak achter de St. Jozef kerk. Een prachtige site met ondermeer de Synagoge, enkele eclectische burgerhuizen en het majestueuze handelspand “Vandenbroecke”.








































Nu blijkt dat het handelspand “Vandenbroecke” op nr. 6, het eclectische huis op nr. 7 en de “Ramant” hoek, opgekocht werden door de sociale huisvestingsmaatschappij “De Oostendse Haard”. We hopen dat ze het nodige respect zullen opbrengen voor de huizen en de site !!!!

Het handelspand “VANDENBROECKE” (opgeschilderd in fries) op nr. 6, is een groot complex met art-nouveau-inslag uit het eerste kwart van de 20ste eeuw bestaande uit opslagplaats en rechts winkelhuis. De opslagplaats bestaat uit een breedhuis van drie ongelijke traveeën en drie bouwlagen onder pannen zadeldak. Het winkelhuis is een onderkelderd diephuis van één travee en drie bouwlagen onder pannen zadeldak. We merken op : rode baksteenbouw op arduinen plint, gevel geritmeerd door banden in groene geglazuurde baksteen, arduinen doorlopende onderdorpels en tandlijst, Art-nouveaugetinte winkelpui (I-balk met rozetten, smal gietijzeren zuiltje tussen deur en etalagevenster, natuurstenen consoles voor de I-balk met zwierige florale motieven). Het pand werd opgenomen in de inventarislijst van het Vlaamse Instituut voor het Ontroerend Erfgoed, ID-nummer 55417.

Het statig eclectisch burgerhuis op nr. 7, is van het eerste kwart van de 20ste eeuw. Ze bestaat uit een enkelhuis van twee ongelijke traveeën en souterrain + drie bouwlagen onder zadeldak (nok evenwijdig met straat). Lijstgevel bekleed met geglazuurde gele en groene geveltegels, arduinen plint. Rechter venstertravee uitgewerkt als risaliet: zijpilasters waarop driehoekig fronton met topstuk, bel-etage met uitbuikende gietijzeren balkonleuning, (deels vernieuwde) houten erker op tweede bouwlaag waarboven rechthoekige gietijzeren balkonleuning. Fries van faiencetegels boven bel-etage en als fries van de kroonlijst met muizentanden. Rechthoekige muuropeningen, deels met vernieuwd houtwerk. (VIOE ID-nummer 55418)

Het zal U toch niet verbazen dat het pakhuis “Vandenbroecke” en het daarnaast gelegen herenhuis in gele glazuurtegels nu nèt niet als “waardevol pand” in het B.P.A. “Oud Hospitaal” werden aangeduid (in tegenstelling tot de andere herenhuizen op het F. Van Maestrichtplein). Dit bracht immers de plannen van de sociale huisvestingsmaatschappij in het gedrang want renovatie is te duur. De beperkingen van het villaplan gelden dus enkel voor de gewone burger, maar niet voor de stad en de ermee verbonden maatschappijen zelf. In het Latijn heeft men hier een mooie uitdrukking voor : “Patere legem quem ipsi fecisti”, “je moet de wet ondergaan die je zelf gemaakt.

 

Sloop – augustus 2006

De Belle Epoque panden op het Filip van Maestricht-plein 6-7 (handelspand Vandenbroecke) worden afgebroken. Het is onbegrijpelijk dat de unieke sfeer en authenticiteit van dit plein, en de waardevolle panden, niet opwegen tegen de extra kosten wanneer een deel van de panden behouden zouden worden in het nieuwbouwproject voor sociaal woningen. Nochtans is dit plein achter de St. Jozefskerk een unieke plek die beter verdient. Onder impuls van een AGSO zou dit zeker een prachtig voorbeeld van stadsvernieuwing met respect voor het verleden kunnen worden. Niettemin beweert schepen Bronders dat het nieuwbouwproject toch met het nodige respect voor de omgeving zal uitgevoerd worden… Ondertussen hebben Nederlandse buurtbewoners reeds een actie opgestart om de authenticiteit van het plein zoveel mogelijk te bewaren.

Sloopstop – oktober 2006

De sociale huisvestingsmaatschappij ‘De Oostendse Haard’ is eigenaar van de drie waardevolle Belle Epoque panden, en het hoekhuis ‘Ramant’. Gans deze site is bedreigd met sloop. Vanessa Vens (SP.a), directeur van de Oostendse Haard, heeft gisteren hierover een persbericht uitgebracht. Als reactie op de petitie/mailing die uitging van de buurtbewoners i.s.m. Dement Oostende, heeft het stadsbestuur beslist dat alle woningen die eigendom zijn van de overheid, onaangeroerd blijven tot na het advies van professor Smets. Ondertussen heeft Vanessa Vens ook beloofd de gebouwen te controleren en dichten zodat er geen eventueel onomkeerbaar verrottingsproces zou kunnen plaatsvinden, waardoor de op te richten Commissie in alle objectiviteit zal kunnen oordelen over de erfgoedwaarde van panden. Indien de Commissie oordeelt dat de betrokken panden een hoge erfgoedwaarde hebben in hun geheel of dat onderdelen moeten worden opgenomen in een nieuw project dan zal de Oostendse Haard deze beslissing aanvaarden.

Buren berichten – 7 juni 2007

Eén van de buurtbewoners op het meest pittoreske pleintje van Oostende, het Filip van Maestrichtplein, wist ons te vertellen dat spoedig gestart zou worden met de afbraak van de huizen nr. 6-7 (handelspand Vandenbroecke en het burgerhuis ernaast). Dit zou echter tegen de persoonlijke belofte zijn van Johan Vande Lanotte. Er werd immers beslist dat alle woningen die eigendom zijn van de overheid, onaangeroerd blijven tot na het advies van commissie Smets. (beide panden zijn ook opgenomen in de inventaris van het IVOE, waarop het stadsbestuur zich nu baseert).

De Oostende Haard laat haar sloopplannen varen – 31 mei 2008

Op 25 januari 2008 deelde de sociale huisvestingsmaatschappij “De Oostendse Haard” mee dat zij haar sloopplannen zou laten varen en deze panden te koop zou stellen onder de verplichting om ze te renoveren. De panden werden op 6 juni 2008 te koop aangeboden onder de verplichting ten titel van eeuwigdurende en kostenloze erfdienstbaarheid om de gevels binnen de vijf jaar in hun oorspronkelijke staat te renoveren en het verbod om deze af te breken. Dement Oostende is vanzelfsprekend zeer verheugd met deze renovatieverplichting die Vanessa Vens, schepen en tevens directeur van de Oostendse Haard, uitvaardigde. Doch, wij betreuren dat de opdracht om de gebouwen te dichten en van verdere verloedering te behoeden niet volledig werd uitgevoerd waardoor een onomkeerbare verkrotting zich mogelijk heeft ingezet. Tijdens een plaatsbezoek kon Dement zelf de erbarmelijke staat van deze panden vast-stellen. Op verschillende plaatsen waren er dakpannen verdwenen en grote gaten in het dak zichtbaar. De panden werden aan de achtergevel nooit gedicht! Op foto’s uit 2000 is duidelijk te merken dat het gele huis op nummer 7 nog in zeer goed was: een statig herenhuis, waarvan het bovenste fronton, de goten, het smeedwerk en de het mooie tegelwerk nog intact zijn.

De klok tikt voor het Filip van Maestrichtplein – 31/05/2008

Vrijdag 22 mei 2008 is een deel van de goot en de travee van het Filip van Maestrichtplein 7 (het gele huis) naar beneden gekomen. Een deel van de erker werd eveneens beschadigd. Dement Oostende strijdt al jaren voor deze panden, en wijst al geruime tijd wijzen op een dringende afhandeling van dit hangend dossier. Want één van de meest pittoreske pleintjes in Oostende dreigt zijn uniek historisch karakter te verliezen. Het neerstorten van de travee bewijst het verwaarlozing van ons erfgoed!!!

Een resumé

De sociale huisvestingsmaatschappij ‘De Oostendse Haard’ had eind 2002 een aantal huizen op de hoek van het F. van Maestrichtplein en de Amsterdamstraat opgekocht om er na afbraak een sociaal wooncomplex te bouwen.

Het B.P.A. ‘Oud-Hospitaal’ nr. 123.01 (20 augustus 2003) kende met de aanduiding als “waardevol pand” al een zekere stedenbouwkundige bescherming toe aan alle erfgoedpanden op het plein behalve aan de panden met nr. 6, 6a en 7 van “De Oostendse Haard”…

Schepen Bart Bronders verklaarde in de gemeenteraad van 23 mei 2003 dat deze panden niet onder zijn villaplan vielen “om reden dat de aanpalende gebouwen Amsterdamstraat 64/68 niet als waardevol kunnen worden beschouwd” (sic). Dat de andere aanpalende gebouwen op het F. van Maestrichtplein zelf wél als waardevol werden beschouwd en het dus vanuit stedenbouwkundig standpunt verantwoord zou zijn om de harmonie van dit historisch straatsegment te behouden ging er bij de schepen duidelijk niet in. De jaren gingen voorbij zonder enig initiatief, met verdere verloedering als gevolg. Dement Oostende heeft deze toestand meermaals aangeklaagd.

De buurtbewoners hebben in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen 2006 een mailing georganiseerd om deze wantoestand aan te klagen. Als reactie beloofde Johan Vande Lanotte in september 2006 dat alle woningen die eigendom zijn van de overheid onaangeroerd zouden blijven tot na het advies van de Bouwmeester Marcel Smets, voorzitter van de toen nog op te richten commissie die de krijtlijnen voor het GRUP “Bouwkundig erfgoed” zou uittekenen. Tegelijkertijd gaf directrice van De Oostendse Haard Vanessa Vens, en huidig schepen, de opdracht de gebouwen te vrijwaren van een onomkeerbaar verrottingsproces, zodat de commissie in alle objectiviteit zou kunnen oordelen over de erfgoedwaarde.

Het dossier kwam in een stroomversnelling nadat Dement Oostende in november 2007 een subsidie van 4.000 € kreeg van de Koning Boudewijnstichting om het als een heus buurtplein in te richten als hefboom voor de opwaardering van dit plein en de omringende panden. De subsidie werd aan de stad aangeboden ter versnelling van het project. In tegenstrijd met wat schepen Bart Bronders in de gemeenteraad verklaarde, oordeelde de erfgoedcommissie A.be (Commissie Smets) in 2007 dat de panden op nrs. 6, 6A, 7 wél erfgoedwaarde hadden en niet mochten gesloopt worden.